Home > Gezondheid > Eten en drinken > Eten > Biologisch-dynamisch

Biologisch-dynamisch

Kleine, onooglijke appels. Vlekkerige tomaten. Vormloze wortelen. Dat waren ooit eerste de associaties bij biologisch-dynamische voeding. En maar al te vaak was dat beeld terecht. Tegenwoordig echter niet meer. Door verbeterde kruisings- en verfijnde landbouwtechnieken en goede distributiesystemen is het imago van biologisch-dynamische voeding enorm verbeterd.

Fruit en groenten ogen mooi en smaken goed. Deze verbeteringen hebben, samen met een groeiende bezorgdheid over het gebruik van chemicaliën in de landbouw, bijgedragen aan een toenemende populariteit van biologisch-dynamische voeding. Hieronder volgen enkele van de meest gestelde vragen over dit onderwerp.

Wat houdt 'biologisch-dynamisch' precies in?

Biologisch-dynamische landbouwbedrijven houden zich aan de wettelijke voorwaarden voor de biologische landbouw (EU-wetgeving). Dat betekent dat in de biologisch-dynamische landbouw geen kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. De landbouwers gebruiken natuurlijke bestrijdingsmiddelen en meststoffen, zoals gier en compost.

De vruchtbaarheid van de grond wordt behouden door van gewassen te wisselen. Afwisseling van bebouwing heeft ook een functie in het voorkomen van epidemieën. Deze zogeheten vruchtwisseling behoort ook tot de eisen die gesteld worden aan biologisch-dynamische landbouw.
Bij veehouderijen in deze sector zijn normen van toepassing met betrekking tot huisvesting, voer (aankoop en herkomst) en krachtvoer, en normen inzake lichamelijk ingrijpen in de eigen opfok. Wie vlees of zuivel consumeert uit de biologisch-dynamische sector, is ervan verzekerd dat het vee niet behandeld is met antibiotica en groeihormonen. Sommige experts zijn van mening dat het consumeren van vlees uit de bio-industrie schadelijke effecten heeft op ons lichamelijk stelsel, zoals het resistent worden tegen bepaalde antibiotica.

Wat zijn de nadelige effecten van conventionele landbouw?

Het is in het algemeen niet noodzakelijk om fruit en dergelijke te schillen vanwege de aanwezigheid van pesticiden op de schil. Sommige producten, zoals appels en komkommers, zijn voorzien van een waslaagje. De was zelf is eetbaar, maar in het waslaagje kunnen sporen van bestrijdingsmiddelen zitten. Deze producten kan je daarom beter schillen. De producten die geen waslaagje hebben, hoeven voor consumptie alleen maar goed gewassen te worden. Er is nooit een link gevonden tussen pesticiden en een grotere kans op kanker, wel tussen voeding en kanker. Jarenlange consumptie van te veel vet en calorieën en te weinig vezels, vormt een voorname risicofactor.

Ook is bewezen dat het consumeren van veel fruit en groenten de kans op verschillende vormen van kanker verkleint. Men weet echter niet welke bestanddelen uit deze voedingsmiddelen en welke werkingsmechanismen daarvoor verantwoordelijk zijn. Met andere woorden: de voordelen van het eten van fruit en groenten uit de conventionele landbouwsector wegen zwaarder dan de aanwezigheid van pesticiden.

Pesticiden vormen wel een risico bij kleine kinderen. Het enzymensysteem van kleine kinderen is nog niet volledig ontwikkeld, waardoor de chemische middelen nog niet voldoende kunnen worden afgebroken of verwerkt (geneutraliseerd). Ook eten kinderen in verhouding tot hun lichaamsgewicht (ten opzichte van volwassenen) veel meer fruit en groenten. De producten goed wassen, is dus het devies.

Zijn biologisch-dynamische producten voedzamer?

Er is geen wetenschappelijk bewijs dat biologisch-dynamische producten voedzamer zijn. De bemesting van deze producten bevat echter meer bouwstoffen, zoals zink en koper, dan synthetische mest. De geografische ligging en dus ook de soort voedingsbodem zijn medebepalend voor de uiteindelijke voedingswaarde van fruit en groenten.

Belangrijke factoren voor het vitamine- en mineralengehalte in verse producten, of het nu om biologisch-dynamische of conventionele producten gaat, zijn de verpakking, de distributie en de omloopsnelheid. De distributie van conventionele landbouwproducten is grootschaliger en daardoor kan een krop sla uit de conventionele landbouw ten tijde van consumptie meer voedingswaarden bevatten, omdat dit product eerder in de schappen van de supermarkt of groentenboer ligt. Echter, de vraag naar biologisch-dynamische producten wordt steeds groter, waardoor de distributie de laatste jaren verbeterd is.

Is biologisch-dynamische landbouw beter voor het milieu?

Ja! De chemicaliën die gebruikt worden in de conventionele landbouw, hebben als doel een verhoogde productie en de bescherming van gewassen tegen ziektes en ongedierte. De vrees van sommige experts is dat een te groot gebruik van chemicaliën kan leiden tot het resistent worden van de gewassen.

Grond en water raken vervuild en vormen voor dieren (en mensen) een bedreiging. Bij biologisch-dynamische landbouw wordt gebruik gemaakt van vruchtwisseling en worden de gewassen bemest met natuurlijke producten. Hierdoor blijft de bodem vruchtbaar. En uiteraard zijn natuurlijke bestrijdingsmiddelen op korte én lange termijn veel veiliger dan de conventionele middelen.

Wat zijn de keerzijden van biologisch-dynamische producten?

Conventionele landbouw heeft ons verwachtingspatroon verhoogd. We willen per se dat fruit en groenten er perfect uitzien. Appels moeten groot, glimmend en zonder plekjes aangeboden worden. Sinaasappels moeten oranje zijn in plaats van oranjegroen of oranjegeel. Biologisch-dynamische producten zien er over het algemeen niet zo goed uit als conventionele producten, maar dat zegt niets over de kwaliteit van het product.
Ook zijn de meeste biologisch-dynamische producten minder lang houdbaar dan conventionele producten. De reden is dat biologisch-dynamische producten geen conserveringsmiddelen bevatten. Bewaar de producten in goed afsluitbare trommels en vries het te veel aan eten in.

Biologisch-dynamische voeding is duurder in aanschaf dan conventionele voeding. In het algemeen brengen de gewassen minder vruchten op en is biologisch-dynamisch land verbouwen arbeidsintensiever. De meeste mensen zijn echter wel bereid iets meer voor biologisch-dynamische voeding te betalen.

Waar zijn biologisch-dynamische producten te koop?

Naast de reform- en natuurvoedingszaken kan men tegenwoordig ook in steeds meer supermarkten terecht. Behalve eieren uit de bio-industrie en scharreleieren kan de consument bijvoorbeeld ook een keuze maken tussen graseieren en viergraneneieren. Ook hebben de meeste supermarkten tegenwoordig reformproducten in de schappen staan. Op de verpakking wordt duidelijk de herkomst en/of de samenstelling van het product vermeld. Sommigen hebben het geluk dat er in hun stad of dorp naast de gewone slagerij ook een scharrelslagerij gevestigd is.

Uiteraard kan je ook zelf, op je eigen grond of in eigen tuin, gewassen verbouwen. Wie dat van plan is, moet zich goed laten informeren over de betreffende grond. Het komt maar al te vaak voor dat bijvoorbeeld volkstuintjes naast snelwegen, spoorlijnen en verontreinigde sloten gelegen zijn. Ook informatie over bemesting en bestrijding is noodzakelijk om uiteindelijk gezonde voeding op tafel te krijgen.

 

Word ook abonnee!