Genetische modificatie

Biotechnologie? Aan mijn lijf geen polonaise, horen wij je denken. Driekwart van de consumenten weet echter niet dat in de winkels allang genetisch gemanipuleerd ofwel gemodificeerd voedsel ligt te pronken. Bij genetische modificatie worden zeer doelgericht de erfelijke eigenschappen van levende organismen, micro-organismen (bacteriën of schimmels), maar ook planten, dieren of mensen veranderd.

DNA
Met de modernste technieken worden daartoe onze chromosomen, bestaande uit DNA-materiaal, bewerkt. Je zou ook kunnen zeggen: verbeterd. Maar daar twijfelen sommige (consumenten)organisaties wel eens aan. Door de bouwstenen van DNA verschillend te rangschikken, ontstaan verschillende soorten erfelijk materiaal. Elke eigenschap krijgt zo een eigen code, en genen zijn de dragers van die erfelijke code.

Nieuwe eigenschappen
Genen kunnen worden overgebracht van de ene naar de andere soort, zodat er organismen met toegevoegde, compleet nieuwe eigenschappen ontstaan. Zo kan de menselijke genetische code voor de productie van insuline in schimmels worden ingebouwd, en kan de eigenschap van een bacterie om een onkruidbestrijdingsmiddel af te breken, in planten worden ingebouwd. Een ander voorbeeld van genetische modificatie is een tomaat, waarbij de eigenschap die zorgt voor de rijping, is verzwakt. Een dergelijke genetisch gemodificeerde tomaat is daardoor langer houdbaar.

Maïs en soja
Ongetwijfeld zal je sportieve toekomst, je gezondheid en in het verlengde daarvan wellicht je levensverwachting de komende jaren onder invloed komen te staan van deze technieken. Of misschien toch nu al, want in de winkel kan je al gemodificeerde maïs of soja aantreffen. Het geschatte wereldwijde areaal dat is ingezaaid met genetisch gemodificeerde maïs, is meer dan acht miljoen hectare (twee keer de oppervlakte van Nederland). De landbouwgronden met genetisch gemodificeerde soja zijn nog groter: 14,5 miljoen hectare.

Enzymen
Onzichtbaar in het voedsel is verder een lange reeks enzymen die op de beschreven wijze tot stand is gekomen en die in allerlei variaties in productieprocessen wordt gebruikt. Bijvoorbeeld bij de bereiding van brood, zodat het brood mooi luchtig wordt en minder snel uitdroogt. Van de verpakte voedingsmiddelen in de supermarkt is al zo'n zestig procent genetisch bewerkt.

Duidelijkheid
In Nederland heeft de grootste supermarktketen (Albert Heijn) besloten alleen producten aan te bieden waarop duidelijk staat vermeld of er genetisch gemodificeerde organismen zijn toegevoegd. Andere supermarkten zijn nog een stapje verder gegaan en verkopen helemaal geen genetisch gemodificeerde producten.