Kwetsbaar symbool
De olympische fakkelestafette doet 135 steden aan in 20 landen, waarbij in een tijdsbestek van 130 dagen maar liefst 137.000 kilometer wordt afgelegd. Volgens de reglementen van de Olympische beweging moet de vlam brandend worden gehouden tot de sluitingsceremonie van de Spelen op 24 augustus.
Een ploeg van ongeveer tien 'vuurbewakers' is ervoor verantwoordelijk dat de originele vlam, die is ontstoken met behulp van zonnestralen tijdens een ritueel in het oude Olympia, niet uitdooft. Tijdens de estafetteloop wordt de vlam vervoerd in een toorts die is gevuld met propaan. De toorts van Peking is 72 centimeter lang, weegt 985 gram en is gemaakt van aluminium. De vlam kan windvlagen tot 65 kilometer per uur doorstaan en regenbuien tot 50 millimeter per uur.
Voor het geval de vlam toch mocht doven, zijn er verschillende lantaarns in de buurt waarin een vlam brandt die is ontstoken uit dezelfde bron. Deze lantaarns branden continu, ook als het olympisch vuur per vliegtuig wordt vervoerd. De veiligheidsvoorschriften schrijven voor dat de olympische fakkel aan boord van een vliegtuig niet mag branden, maar dat geldt niet voor het 'reservevuur' in afgesloten lantaarns.
De fakkel, de lantarens en de bewakers vliegen in een speciale charter van luchtvaartmaatschappij Air China. Het hele gezelschap wordt ondergebracht in een hotel, waar men 's nachts in ploegendienst de wacht houdt bij de brandende lantarens. Het konvooi dat de toorts begeleidt bestaat uit meer dan twintig volgwagens die beschikbaar worden gesteld door de gaststad. Het grootste gedeelte van de fakkelestafette geschiedt te voet, maar in het verleden zijn ook sledehonden, paarden, kamelen en kano's ingezet. Voor de Olympische Spelen in Sydney (2000) was een toorts ontworpen die onderwater kon branden, speciaal met het oog op een passage van het Great Barrier Reef.
In het verleden is de olympische vlam meerdere malen voortijdig uitgegaan. Dat gebeurde recent bij het begin van de estafetteloop voor de Olympische Spelen in Athene (2004). In 1976 (Montreal) kwam een official op het onzalige idee om het gedoofde olympisch vuur weer aan te steken met een wegwerpaansteker. Toen dat aan het licht kwam werd het vuur onmiddellijk gedoofd en opnieuw aangestoken met behulp van een van de speciale lantarens. Daarmee was de puurheid van het olympisch vuur - en daarmee de olympische gedachte - in ere hersteld. Tijdens de moderne Olympische Spelen werd het vuur voor het eerst ontstoken in Amsterdam (1928). Dit ritueel groeide uit tot een symbool van harmonie tussen mensen en hun verschillende naties.
Het olympisch vuur is steeds vaker het doelwit van actievoerders die erop uit zijn de vlam te doven. Afgelopen weekend slaagde een demonstrant in Londen er bijna in de toorts uit de handen te rukken van een estafetteloper. Vandaag moest de tocht door Parijs zelfs worden afgebroken, de vlam is uit veiligheidsoverwegingen gedoofd. Het voortzetten van de estafette staat nu ter discussie.
Lees ook:
Hogepriesteres aangesteld
Geen 'Chinglish' op de Spelen
[7 april 2008]
Peter Klooster

