In een korte explosie van atletisch geweld, ontbrandde zaterdag in Hengelo tijdens de 10.000 meter een zeer fraaie editie van de FBK Games. Vervolgens sloeg ook nog eens Robert Lathouwers toe.

De gilletjes uit de mond van oud-olympisch kampioene Ellen van Langen, de verantwoordelijke voor het deelnemersveld, markeerden het moment dat in het fraaie Hengelose atletiekstadion de lat het hoogst werd gelegd. Tijdens een van de hoogtepunten, de 10.000 meter met Haile Gebrselassie, liet Irving Saladino met een onwaarschijnlijk verre eerste sprong vele kilo’s zand onberoerd, voordat hij de grens van 8.73 meter passeerde.
In geen enkele zandbak in Nederland is ooit zo ver gesprongen. En nog sterker: sinds de 8.71 van de Cubaan Ivan Pedroso in 1995 was er niemand beter. De laatste die wel verder kwam, was Erick Walder, maar zijn 8.74 uit 1994 werd op hoogte opgemeten. Zelfs Mike Powell, sprong slechts een keer beter, maar dat was dan wel de fameuze 8.95, het wereldrecord uit 1991.

Saladino, een 24 jaar jonge, zachtaardige Panamees die al wereldkampioen is en nu geldt als de topfavoriet voor olympisch goud, liet na afloop aantekenen dat hij een verbetering van het wereldrecord bewaart voor Peking. Het is dan wel de vraag of de nieuwe nummer zeven aller tijden daar de gunstige (toelaatbare) rugwind van 1,2 meter per seconde zal treffen, die hem in Hengelo door de heerlijk warme lucht liet vliegen.
Ellen van Langen, tevens zijn manager, belde nog tijdens de wedstrijd met de Braziliaan Nelio Moura, de coach van Saladino, om hem het heuglijke nieuws te melden. Die verordonneerde prompt dat Saladino nog maar twee pogingen mocht doen en niet verder kon profiteren van de gunstige omstandigheden.

Haile uit gevarenzone
Dat was niet het enige memorabele feit in Hengelo, want nog tijdens diezelfde 10.000 meter kwam het cruciale moment dat de Ethiopiër Gebregziabher Gebremariam werd gelost dankzij de eendrachtige samenwerking van Eliud Kipchoge en Sileshi Sihine. Niet toevallig zijn zij in het kamp van Jos Hermens stalgenoten en zorgden ervoor dat ploeggenoot Haile Gebrselassie uit de gevarenzone geraakte. De keizer nestelde zichzelf vervolgens ook nog op kop om de voorsprong op Gebremariam veilig te stellen, waarna hij zelfs nog goed meedeed in de finale en achter Sihine (26.50.53) tweede werd.
Volgens Gebrselassie was een snelle tijd (26.51.20) de eerste prioriteit in Hengelo. Maar in de toko van Hermens was het eveneens duidelijk dat kwalificatie van Gebrselassie voor de Olympische Spelen voorop stond en in dat kader was Gebremariam de voornaamste concurrent. In de schaarse, overgebleven 10.000 meters die dit seizoen nog volgen, lijkt het niet voor de hand te liggen dat Gebrselassie uit de ploeg wordt gestoten (naast Kenenisa Bekele en Sileshi Sihine), maar hij hield zelf nog een slag om de arm.

Oranje feestje
De Hollandse hoogmis van de atletiek was al fantastisch begonnen met de olympische kwalificatie van de twee Nederlandse hordelopers, die bij de laatste EK indoor goud en zilver wonnen. In een wedstrijd waarin de wind met liefst 1,7 meter per seconde in de gezichten blies, kwamen Marcel van der Westen en Gregory Sedoc tot verrassend scherpe tijden.
Van de Westen won zelfs (met 13.46) en bleef daarmee maar weinig achter op zijn persoonlijk record (13.43), terwijl hij de piepkleine ruimte van 0.02 seconden schiep met de olympische limiet. Voor Sedoc gold een veel lichtere plicht - 13.72 = vormbehoud - en dat lukte hem met gemak (13.63). Na een blessureperiode (voet) is ook hij dus op de goede weg.
Het beperkte oranje feestje kreeg een verrassend tweeluik op de 800 meter als vervolg. Eerst was daar de nog nauwelijks bekende Yvonne Hak (21), die ruim achter de ontketende Pamela Jelimo, naar 2.00.10 snelde. Dat was slechts 0.15 seconde boven de olympische limiet. Tot twee weken geleden had de atlete uit Heerhugowaard 2.04.82 achter haar naam staan, waarna zij in Hoorn 2.02.18 liet klokken. Voorzichtig begon ze te dromen over de Spelen van Londen, in 2012, totdat ze van de baan kwam in Hengelo en haar supertijd kreeg voorgeschoteld. De studente geneeskunde toverde prachtige vreugdetranen tevoorschijn, verrast als ze was door haar prestatie waarmee ze vijfde Nederlandse aller tijden werd. Het is niet te hopen (en zeker ook niet de verwachting) dat Hak, die getraind wordt door Peter Winkel, Stella Jongmans achterna gaat. De Haagse liep ooit in Hengelo ook zeer verrassend, naar 1.58.61, waarna ze als 21-jarige naar de Spelen in Barcelona (1992) ging, een glansrijke toekomst in het verschiet leek te hebben, maar nimmer meer harder liep.

Op de achtergrond wordt Hak ook gecoacht door Honoré Hoedt, de voormalige coach van de geblesseerde Europees kampioenen Bram Som en Arnoud Okken. Ook zit hij aan de knoppen die Robert Lathouwers door het atletiekleven leiden. Maar Hoedt had, samen met Lathouwers’ trainer Errol Esajas, nimmer kunnen bevroeden dat hij in zijn eerste optreden dit seizoen 1.45.80 zou lopen (ruim een halve seconde verwijderd van de limiet en een seconde sneller dan ooit), en tegelijkertijd een ijzersterk deelnemersveld volledig zou oprollen.
Lathouwers: ‘Mijn doel was om geen laatste te worden.

Serieus, dat was echt mijn doel, en dat is gelukt. Op de startlijst was ik wat tijd betreft laatste, twee seconden achter de rest. Ik wilde midden in de groep meegaan. Tot 600 meter ging het lekker, waarna ik een versnelling plaatste en die was wéér goed, ook al liep ik wat verkrampt.’
Met zijn aangeboren snelheid lijkt Lathouwers een fijn wapen in handen te hebben om in toekomstige sprints vaker te kunnen toeslaan. Zeker als de eerste 400 meter, zoals nu, in een langzame 52 seconde worden gerond. Met de winst op onder anderen wereldkampioen Alfred Kirwa Yego en Yusuf Saad Kamel (brons WK indoor 2008) liet de onervaren Lathouwers zien dat er zelden zo’n groot talent in de Nederlandse atletiek is opgestaan. De parttime chauffeur van vips, tevens voormalig 400-meterloper, heeft nog geen tien 800 meters in de benen.

Wereldrecord!
De wedstrijd in Hengelo telde geen wereldrecord omdat een hoestende en proestende Kenenisa Bekele op de 5000 meter geen potten kon breken (12.58.94). Toch werd een zeer markante prestatie opgetekend, maar dan bij de junioren. Op de 800 meter vrouwen deed de ontketende Keniaanse Pamela Jelimo mee en wat zij liet zien in de laatste 250 meter was even superieur als ongelofelijk. Is ze wel juniore en geboren in 1989? Of zijn er andere factoren in het spel, die haar ineens zo hard laten lopen?
Hoe dan ook, de 1.55.76 was een superscherp nieuw wereldrecord voor juniores (was 1.57.18, Yuan Wang (Chi), 1993). Bovendien is er in de wereld al vijf jaar niet zo snel gelopen. In het krachtenspel van de internationale atletiek mag ze tevens speculeren op een aanstaand wereldrecord, maar helaas zit deze sport niet zo mathematisch voorspelbaar in elkaar. De enige opvallende vergelijking die kon worden getrokken, was het verleden van Jelimo, dat overeenkomt met die van Lathouwers: de 400 meter.
Opvallend dit jaar was ten slotte de sterke Belgische aanwezigheid in Hengelo (sprint, hoogspringen, 3000 meter steeple chase), maar met een in de tegenwind gelopen, winnende 11.25 moest Kim Gevaert (en de Belgen) het doen. Het kon de pret in Twente geenszins drukken. De wedstrijd heeft weer een stapje hoger op de Grand-Prixladder gezet.

Alle uitslagen vindt u hier.

---

[24 mei 2008]

Ysbrand Visser