Nederlandse première Stronger: over aanslag Boston Marathon

Opnieuw een film over de ‘Boston Marathon bombing’. We spraken de hoofdrolspelers Jake Gyllenhaal en Tatiana Maslany.

woensdag, 4 oktober 2017, 13:18
Nederlandse première Stronger: over aanslag Boston Marathon

‘De gemeenschap van lopers. De gemeenschap van Boston. Die spirit, ongelooflijk.’

In Boston zijn ze wel gewend aan beweeglijke mensenmassa’s en media-aandacht. Maar twee opnameploegen tegelijk voor bioscoopfilms met beroemde sterren? Het was wat veel. ‘We namen het complete centrum over,’ zegt Jake Gyllenhaal (36), die de gehandicapte Jeff speelt in het aangrijpende drama Stronger (vanaf vandaag in de bioscoop). ‘Niet iedereen was er blij mee.’

Paparazzi
Naast Stronger werd ook de film Patriot’s Day (met Mark Wahlberg) opgenomen. De locals, veel van hen zelf hardlopers, konden het streven naar authenticiteit wel waarderen. Ze werden soms alleen gek van de vrachtwagens, lichttorens, afgesloten straten, paparazzi en handtekeningenjagers. ‘We waren welkom, maar het was goed toen we klaar waren,’ zegt Tatiana Maslany (32), die zijn hardlopende partner Erin speelt.

Een rustgevende factor die Jeff niet kent, maar elke loper wel

Elke derde maandag van april is het Patriot’s Day: een lokale feestdag waarop de beroemde Boston Marathon wordt gehouden. Ik durf het te zeggen als eenmalig Boston-finisher en veelvoudig toeschouwer: er bestaat geen betere koers en vibe, geen beter publiek dan dat rond de oudste moderne marathon.

Meb Keflezighi
Sinds 2013 ligt alles echter gevoelig. De dodelijke terreuraanslag in het open, onbeschermde finishgebied schokte de stad. Tienduizenden hardlopers en ontelbare supporters werden direct of indirect geraakt door het geweld op een dag waarop eenheid en blijheid juist zegevieren.

In 2014 bewezen organisatoren, renners en toeschouwers wat de spirit van ‘Boston Strong’ betekende: de wedstrijd ging gewoon door.

De Keniaan Lelisa Desisa Benti, die in 2013  won een uur voordat de bommen ontploften, schonk zijn medaille aan de stad. Even later won voor het eerst in decennia een Amerikaan (Meb Keflezighi) de race aan Boylston Street.

Decor liefdesverhaal
De typisch Amerikaanse sfeer – wie onderuit gaat, staat vastbesloten weer op – wordt prachtig gevat in Stronger. Hoewel de marathon en de loopsport belangrijke bijrollen spelen, zijn ze vooral het decor voor een waargebeurd liefdesverhaal. Ik bedoel niet meeslepende romantiek en wilde seks, maar het mooie, zware werk van een realistische relatie.

Aan het begin van de film is die verhouding tussen de vaak dronken Jeff en zijn stille, teleurgestelde ex-vriendin Erin net stuk gelopen. Jeff komt nooit op tijd, komt vaak helemaal niet opdagen. Erin heeft er genoeg van. Juist op die gedoemde maandag in april 2013 besluit hij zijn leven te beteren: Jeff zal er voor Erin zijn als ze de marathonfinish bereikt.

Die spirit, ongelooflijk. Elkaar vasthouden en ondersteunen.

Beide benen
Door de bomexplosie verliest hij beide benen boven de knieën. Terwijl hij geleidelijk revalideert, besluit Erin – nog altijd stil en vastberaden, als een ware hardloper – om aan zijn zijde te blijven. De film gaat over twee processen: hoe een gebroken man weer heel kan worden, en hoe een kapotte relatie kan overleven.

Het noodlot nam zijn benen maar gaf hem Erin, een baby en de liefde die hij voorheen niet kon aanvaarden. Dat verhaal wordt subtiel en overtuigend verteld; het is geen tearjerker, maar zakdoekjes zijn aan te raden. Het hardlopen, dat Erin blijft doen, speelt op de achtergrond mee als een herkenbare soundtrack. Het is een rustgevende factor die Jeff niet kent, maar elke lopende bioscoopganger wel.

Boston
Naast Patriot’s Day (meer een misdaaddrama) werd er ook een bijzondere documentaire over de geschiedenis van de marathon opgenomen: Boston. Al die ondersteunende aandacht hielp de stad om het trauma van 2013 een plek te geven. Maar het filmen in de stad was niet alleen duur voor de productiestudio’s. Gyllenhaal vond het ook eng om dit verhaal na te spelen op de plek zelf, kritisch bekeken door slachtoffers en getuigen van de tragedie.

Jake Gyllenhaal

Na tientallen films met de grootste namen van Hollywood wordt Gyllenhaal niet snel zenuwachtig. Maar de ontmoeting met Jeff Bauman maakte indruk.

‘Om de echte persoon te spelen in zo’n situatie – je voelt je nep. En dan, als je hem ziet lopen, het is een indrukwekkend beeld. Het zweet brak me uit.’ De acteur zetten zijn nervositeit met moeite aan de kant. Tot zijn verbazing konden de twee mannen het meteen ‘fucking goed met elkaar vinden’. Ze zijn nog steeds vrienden.

De echte Erin
Tatiana Maslany (32) had dezelfde ervaring met de echte Erin. Zij stond open voor het idee dat een bekende actrice haar hart, ziel en hardloopstijl zou proberen te vatten

‘Jeff en Erin hebben allebei de neiging om een stap terug te doen, weg te gaan, als het te moeilijk wordt. We kennen dat allemaal,’ zegt Maslany. ‘Erin gaat rennen. Jeff drinkt en trekt zich terug. Het is menselijk.’

Tatiana Maslany

De kracht van de marathon en het rennen werd haar duidelijk toen ze besefte dat het doorzetten van Erin voortkwam uit haar looppassie. ‘Ze zijn aan elkaar vast geklonken. Er is te veel gebeurd, hun liefde is zo diep, zij loopt niet meer weg.’

Ergernis
Uiteindelijk won de steun het trouwens van de ergernis in Boston, vertelt Maslany. De actrice, bekend van de tv-serie Orphan Black, doet yoga en zwemt. Maar hardlopen blijft ‘moeilijk, moeilijk, moeilijk’. Vijftien kilometer is haar maximaal haalbare afstand – denkt ze – en voor marathonlopers heeft ze groot respect. ‘Jullie doen iets bovenmenselijks.’ Figuranten waren er genoeg in de marathonstad. Toen de wedstrijdscènes moesten worden nagespeeld, had ze honderden echte runners om zich heen.

Maslany vertelt dat één hardlopende figurant steeds naast haar liep. Een zwijgzame man die er in 2013 ook bij was. Zes uur lang maakten ze samen opnamen: sprinten, wachten, joggen, stretchen, sprinten, rennen, zweten. Telkens bleef hij erbij, zonder te zeuren of klagen.

De sportscènes ogen realistisch uit, dat ziet elke marathonloper. Maslany is blij het te horen. Het is niet dankzij haar, zegt ze haperend. ‘De gemeenschap van lopers. De gemeenschap van Boston. Die spirit, ongelooflijk. Elkaar vasthouden en ondersteunen. Dat zijn hardlopers gewend en dat deden ze in Boston’

Bekijk nu de trailer:

 

Tekst: Diederik van Hoogstraten

Stronger gaat vandaag in Nederland in première. Patriot’s Day is te zien via Amazon. YouTube, GooglePlay en iTunes.

 Bekijk ook de trailer van de documentaire Boston:

Tags: